23.27 uur

Ze zijn nog driftig aan het inventariseren, de verzekeraars van Interpolis, Nationale Nederlanden en hun concullega's. Maar volgens de eerste prognoses loopt de schade in Den Bosch in de tientallen miljoenen. Bij talloze huizen zijn de vloeren verzakt, muren gescheurd, kozijnen uit het lood. Ernstig letsel is uitgebleven, op botbreuken en schaafwonden na. Maar de gedupeerde bewoners zijn zich wild geschrokken, afgelopen vrijdagmiddag.

Op het stadhuis, dat als crisiscentrum fungeert, hangt een veelzeggende plattegrond. De groen gearceerde wijken, waaronder de binnenstad, Kruiskamp, Aawijk-Zuid en Maaspoort, zijn intact gebleven. Elders is de toestand zorgelijker. Sombere berichten komen uit Graafsewijk-Noord, Hintham, vrijwel geheel Zuid en de Molenhoek in Rosmalen. Het meest gehavend is de Gestelsebuurt, pal tegenover het Provinciehuis. De dakpannen die op de Louis Couperuslaan aan diggelen liggen, doen een stille kracht vermoeden. Ook in de aangrenzende componistenwijk is verwoesting troef. In de Chopinstraat fluit de wind door kapotte ramen. Het lijkt op de treurmars van de Franse musicus.

Volgens een woordvoerder van de politie in Den Bosch druppelden de eerste schademeldingen afgelopen vrijdag rond 23.27 uur binnen. Al snel werd het een wolkbreuk van hulpverzoeken. Locaties van enkele bellers: de Vincent van Goghlaan, Mozartsingel, Heintje Davidsstraat, Vondelstraat, Rubensstraat en Ko van Dijkstraat. Maar ook uit de Trompet, Saxofoon en Harp – het muzikalere deel van de Hambaken – kwamen meldingen over woningen die op hun grondvesten schudden. Op de Markt viel Jeroen Bosch asgrauw van zijn sokkel.

Toeval bestaat niet. Om exact 23.27 uur die vrijdagavond was het nieuwe college van Brabant een feit en vierden CDA, VVD, Lokaal Brabant en Forum voor Democratie triomfantelijk het schrappen van een aparte gedeputeerde voor Cultuur. Voortaan maakt cultuur deel uit van de bestuurlijke ballenbak ‘Vrije Tijd’. Verder wil het nieuwe college een flink deel van het cultuurbudget tot nul euro afbouwen. 

Dat verraadt een tragisch misverstand. Want cultuur is geen bijzettafeltje, 29 februari of spek en bonen. Integendeel: cultuur is zuurstof. Zij houdt de samenleving wakker, waakzaam en warm. Zij behoedt ons voor stikken in spreadsheets, eendimensionaliteit en voorspelbaarheid. Bovenal bindt cultuur meer dan maizena.

De beleidskeuze van deze coalitie is ook een belediging. Want cultuur is een fundament waarop Den Bosch is gebouwd. Van Sint-Jan, Museumkwartier en Theaterfestival Boulevard tot Verkadefabriek, Jazz in Duketown en Oeteldonk. Van Willem Twee, Theater Artemis en Matzer Producties tot Babel, Theater aan de Parade en November Music. Wie dat ongefundeerd terzijde schuift, minacht de hoofdstad van Brabant en haar 155.400 inwoners.

Toch hoeven de affiches met ‘Den Bosch, Cultuurstad van het Zuiden’ komende zomer niet naar Typex of weggelakte waarden te ruiken. In juli en augustus zal de stad zich stijlvol wreken, leren vertrouwelijke plannen. Maar het kan de schande van Brabant niet uitwissen. Na 'Boer Zoekt Vrouw' is het nationale datingprogramma 'Cultuur Zoekt Provincie' onvermijdelijk geworden.

Een laatste suggestie: mocht u de komende weken in de rij bij de bouwmarkt staan, knik dan bemoedigend naar andere wachtenden. Dat verdienen ze. Ze wonen waarschijnlijk op de Schubertsingel, Guido Gezellelaan, Wim Sonneveldstraat of een andere beschadigde locatie die na de intrede van dit provinciebestuur naar wederopbouw en respect verlangt.

________________

Publicatie in Brabants Dagblad: 20 mei 2020. Noot aan de lezer: de reactiemogelijkheid zal na herziening van de kronieksite vanaf nazomer 2020 weer in gebruik worden genomen.