Sleutels

Het doek viel. Voor schoenenwinkel La Porta, ict-bedrijf XapWorx en restaurant Taste Bij Dirk. Maar ook voor autozaak CleanVan, Sauna De Thermen en onroerendgoedverhuurder Domica. Sinds half maart sprak de rechtbank in Den Bosch het faillissement uit over twaalf lokale bedrijven. Coronacrisis? Ongetwijfeld van invloed. Zelfs als je bedrijf aan de Utopialaan zit, kunnen je idealen in deze tijden sneuvelen. Dat ondervond Congress Company. Het organiseerde symposia voor – oh bittere ironie – hoofdzakelijk de medische en farmaceutische sector. Nu zijn ze bankroet.

Toch kent het jaar van de bittere pillen ook versuikering. Jarenlang trad de overheid terug. De afstand tot burgers? Van ruim anderhalve meter tot anderhalf lichtjaar. Vooral opeenvolgende kabinetten zongen het hosanna van de zelfredzaamheid. Maar de coronacrisis zet alles op z’n kop. Zij verheldert dat de overheid onmisbaar is en dichtbij wil zijn.

Niet alleen voor filosofen, psychologen en sociologen zijn dit leerzame tijden, zegt burgemeester Jack Mikkers op zijn stadhuiskamer. Ook voor lokale bestuurders. Op zijn gesprekstafel staan de belangrijkste hulpmiddelen om de stad door de crisis te gidsen: een handpompje zeep, een doos Kleenex voor klam zweet of tranen, een thermoskan straffe koffie en een fles Sourcy, volgens kenners uit de bron der wijsheid geput.

Wat hem in deze weken het meest opvalt? Dat burgers de overheid om duidelijke leefregels vragen, zegt Mikkers. Nederlanders – dus ook Bosschenaren – staan niet te boek als volgzaam. Hun zelfbeschikkingsrecht is haast heilig. Toch verlangen ze nu hardop naar onderschikking aan maatregelen die de overheid oplegt.

De burgemeester lijkt ontspannen, op vijf vingers na. Zijn rechterhand is naar de vorm van een mobieltje gaan staan. Zijn grootste kopzorg? Het medisch personeel en andere zorgverleners. Hoelang hou je heldendaden vol? Een andere verzuchting: de vele uiteengespatte dromen van ondernemers, afstudeerders, sportclubs en culturele organisaties. Ook voor zzp’ers is het zuur: al 3.128 zelfstandig ondernemers hebben bij de gemeente een aanvraag voor de tijdelijke overbruggingsregeling Tozo ingediend – stand 14 april. Derde kopzorg van de burgemeester: huiselijk geweld, waaronder kindermishandeling. Ja, hij krijgt meldingen. Zijn driehoeksoverleg met politie en justitie is sterk geïntensiveerd – van driewekelijks overleg naar tweemaal contact per dag.

Wat deze pandemie hem leert? Hoe afhankelijk we van elkaar zijn, ondanks het individualisme. Bovendien roept deze crisis de vraag op hoe we een samenleving 2.0 moeten vormgeven. Hebben we sommige waarden verwaarloosd? Kon iedereen het hoge tempo nog wel bijhouden?

Wandelen, zegt hij. Dat is zijn ontspanning. Elke dag loopt hij met zijn vrouw Astrid naar de Graafseweg. Even kijken, naar hun nieuwe appartement-in-wording in de voormalige Heilige Hartenkerk. Deze zomer krijgen ze de sleutels overhandigd. Da’s fijn. Maar het grootste verlangen van de burgemeester blijft: het leven in de stad ontgrendelen.

_________________

Publicatie in Brabants Dagblad: 15 april 2020. Noot aan de lezer: de reactiemogelijkheid zal na herziening van de kronieksite vanaf nazomer 2020 weer in gebruik worden genomen.