Stam [slot]

Den Bosch is een uitgesproken bomenstad. Wie spatjes heeft, kan een beuk krijgen. Op begraafplaats Orthen snikken treurwilgen op verzoek met je mee. En de trompetbomen hoor je ook buiten de carnavalsdagen. Om en nabij 85.000 bomen telt de gemeente Den Bosch. Fijn om naar te kijken. Extra reden om ze te verwelkomen: ze zorgen voor schaduw en koelte. De bomen in Den Bosch verdampen jaarlijks zo’n 116.500 kuub water. Dat is zesenveertig volle Olympische zwembaden.

Twaalf Nederlandse gemeenten hebben een Zaagstraat of -weg, Bijlstraat, Hakstraat of Kliefdiep. Den Bosch niet. In ons stadswapen staan bomen. Hier vind je Achter de Boogaard [de letter-m is er ooit uit gevallen], het Lariksplein en de Zilverlinde. Toch ronkt een kettingzaag in de verte. ProRail wil vierendertig platanen langs het spoor aan de Boschveldweg gaan kappen. Er moet een trilwand komen, voor met name goederenvervoer. Die kan ook een paar meter verder, maar dat kost extra geld.

De platanen zijn statig, fraai en gezond. De dikste had half oktober een omtrek van 2.93 meter. Spoorzonebuurt ’t Zand verzet zich dan ook tegen de kapplannen. Uit alle windrichtingen krijgen ze bijval. Tegenstanders van de rooiplannen brengen wekelijks odes aan de bomen: gedichten, muziek, affiches en kindertekeningen. Aan de oude platanen hangen onder meer tranen van keramiek, een enorme aap en een drieverdiepingenhotelletje voor vogels.

Aan onverzettelijkheid en ideeën is er geen tekort in de buurt. Prinses Irene op de thee uitnodigen, oppert de een. Een cursus boomhutten bouwen, stelt een ander voor. Of luidkeels Ombra mai fu uit de opera Serse van Händel zingen, een aria over de plataan: “Gebladerte teder en schoon [...] Nooit was een schaduw van een boom, liever, zoeter en aangenamer.”

Nog een list waar ProRail – hoofdzakelijk vertrouwd met spoor- en slagbomen – mogelijk in trapt: alle platanen heimelijk vervangen door Bossche bomen die niet omgezaagd mogen worden omdat ze al een monumentale status hebben. Stilletjes uitgraven, zachtjes verhuizen. Te denken valt aan de esdoorn op Bastion Oranje, de altijd solidaire treurbeuk uit de Casinotuin en – zware jongens – de venijnboom en mammoetboom van de Mariënburg.

Voor de zekerheid hebben de bewoners vorige week toch maar een verzoekschrift opgesteld. Laatste stand op www.petities.nl: 1.828 ondertekeningen. Ook juridische stappen naderen, wat bij deze boomsoort haast onvermijdelijk lijkt. Vroeger werd immers recht gesproken onder de grootste plataan van een stad of dorp. Dat is mazzel. Een: Den Bosch heeft zulke bomen. Twee: in deze stad is vroeger vaak nu. Het moet een fluitje van een cent zijn om ProRail voor een klassiek tribunaal te dagen.

Tijd voor een nieuwe meting, gisterenmiddag. Enerzijds wonderbaarlijk, anderzijds te voorzien: de omtrek van de dikste plataan is niet langer 2,93 maar 2,94 meter. Gerechtvaardigd verzet groeit altijd, ongeacht het seizoen.

____________

Publicatie Brabants Dagblad: 6 november 2019