Cement

Wat is het cement van de Bossche samenleving? De haast ziekelijke zucht naar gezelligheid? De trots over de Sint-Jan? Onze afkeer van Hollandse lompheid en blaaskakerij? De liefde voor Oeteldonk? Het nerveuze verlangen naar harmonie tot elke prijs? Of een mortelmix van dat alles?

Wat ons bijeenhoudt, laat zich moeilijk definiëren. Maar de specie van Den Bosch scheurt en brokkelt, zeggen sommigen. Zelfs het Cementrum, ooit het hoofdkantoor van de Nederlandse cementindustrie, is opgedoekt. Sinds enkele jaren staat het witte pand aan de Rompertsebaan in Den Bosch-Noord leeg. Toch is het geen monument van mismoedigheid. Want er voltrekt zich een klein wonder. Beneden, in de kelders.

Een doordeweekse ochtend: uit de catacomben van het Cementrum klinkt Lang zal ze leven. Zo’n vijfentwintig mannen en vrouwen zingen voor een glunderend feestvarken. Frans wordt tachtig. Ooit zat hij bij het Korps Commandotroepen in Roosendaal. Groene baret, rijp voor de strijd. Maar zijn vredelievende aard kreeg de overhand. Frans eindigde bij de PTT. Als monteur werkte hij in telefooncentrales. Nu klust hij in de kelder, waar sinds herfst 2016 een fietswerkplaats is gevestigd. Frans is er vrijwilliger. Hij is een van de acht.

Licht uit, spot aan: voor nog twee feestvarkens. De eerste is Brahni (26) uit Eritrea. Hij gelooft dat God bestaat. In zijn moederland is dat geen levensverlengende overtuiging. Twee jaar geleden is hij Eritrea ontvlucht, op zoek naar volledige rust. Waar je dan onvermijdelijk eindigt? In Empel. Sinds kort heeft hij toestemming om tweede- tot twaalfdehands fietsen te leren repareren. Brahni is een vrolijke jongen. Hij kan een slag uit een wiel lachen.

Coördinator Willem vraagt nog een derde applaus. Voor Ahmad, die met hulp van fietshandel Kemps eindelijk zijn certificaten voor erkend rijwielhersteller kan gaan halen. Ahmad, die twintig jaar geleden Iran is ontvlucht, is al een levende versnellingsnaaf. Onder zijn leiding heeft Fietswerkplaats Boschveld – waar het Cementrum een zusje van is – een sterke groei beleefd. Zo kregen 483 mensen, onder wie vluchtelingen, kinderen en vrouwen uit niet-westerse culturen, gratis fietslessen. Van hen behaalden 235 mensen een diploma en kregen 98 mensen een opgeknapte fiets.

Plop, klinkt het in de kelders van het Cementrum. De jarige Frans ontkurkt een flesje bier. Brahni lust er ook wel een. Motto: inburgeren in Brabant doe je met een opener. Op tafel staan hapjes voor het koor van vrijwilligers: Marokkaanse citroencake, Turks spinaziebrood, Syrische tomatensoep. Er wordt gepraat, gelachen, gefeliciteerd.

Het cement van Den Bosch is dat wat niet verhardt.

____________________________________

Publicatie: Brabants Dagblad 27 december 2017