Sint [1]

Wie vreedzaam tegen de eenkleurigheid van Zwarte Piet wil betogen, moet veel verduren. Eieren, scheldkannonades en doodverwensingen. In Eindhoven brachten rauwrechtse voorstanders van Zwarte Piet de Hitlergroet. Ook in Tilburg staakte het wild geraas amper. Aanzienlijk vrediger verliep het in Den Bosch. Ondanks de wonderlijke keuze van Stichting Intocht Sint Nicolaas ’s-Hertogenbosch om geen roetveeg- of regenboogpieten te introduceren, roerden antiracisten zich niet. Het had één voordeel: de tegendemonstranten gaven evenmin thuis. Zo bleef Den Bosch verschoond van bierzuipende Siegheiligmannen die pepernoodverorderingen uitlokken.

Stichting Intocht Sint Nicolaas ’s-Hertogenbosch zag in 1937 het licht. Tegenwicht aan donkere tijden, lijkt het. Het is crisis. Tweeënhalf jaar later breekt de oorlog uit. Hoe hing de vlag erbij, op de eerste Pakjesboot? Het Stadsarchief brengt helderheid. ‘Met onstuimige geestdrift werd Hij begroet’, schrijft de Provinciale Noordbrabantsche en ’s-Hertogenbossche Courant op 22 november 1937. Er is sprake van een rijk bevlagde stoomboot, saluutschoten en ‘twintig Moorsche knechten die Zijne Heilige Excellentie omstuwen.’

De voorzitter van de R.K. Middenstand is de eerste die de hand van Sinterklaas mag schudden. Klassieke winkelierslogica: de schoorsteen moet roken, wil je Zwarte Pieten kunnen blijven zien. Op het stadhuisbordes wacht het voltallige college. Burgemeester Van Lanschot verzekert de Sint dat alle daken goed zijn
schoongeveegd. Tussen sommige zouden zelfs bruggetjes zijn geslagen – toch geen uitgesproken Bossche kwaliteit – om de nachtelijke tochten te vergemakkelijken. In zijn dankwoord is de Sint vooral blij over “den voortgaanden bloei der stad […] die het leger der werkloozen met een aanzienlijk aantal zal verminderen.” Wel heeft hij zijn Pieten opdracht gegeven om “enkele belhamels op te sporen en hen mee te voeren naar Spaansche gewesten.”

Een voetnoot: de Sint zit op een zwart paard. De verklaring? Uit het “Spaansch-Moorsche brabbeltaaltje van de oudste knecht” maakt de verslaggever op dat de witte schimmel van Sint in de “Spaansche woelingen is omgekomen.” Het is een droevige knipoog naar de ontbrande burgeroorlog tussen generaal Franco en revolutionairen. Vrolijker is de collecte voor arme gezinnen die de Sint Vincentiusvereniging tijdens de intocht houdt. Opbrengst: honderdtweeëndertig gulden en zestien-en-een-halve cent.

Een week later meldt de krant dat de goedheiligman ook kinderen van de Sint Cathrien-parochie zal bezoeken. Zijn winstwaarschuwing: de Sint kan maar weinig geschenken uit “het arme Spanje” meenemen. Toch zal niemand met lege handen staan, weet de krant. Enkele welgestelden zijn bijgesprongen, “want de nood is groot in deze parochie, die zooveel stegen en slopjes heeft.”

_____________________________

Publicatie in Brabants Dagblad: 21 november 2018. Deel twee verschijnt op woensdag 5 december. Noot aan de lezer: de reactiemogelijkheid, die enige maanden buiten gebruik is, zal binnenkort weer functioneren.